Steeds minder water voor een liter bier

Een record is er om gebroken te worden. Dat namen ze bij de Heineken-brouwerij in Zoeterwoude wel heel letterlijk. In maart van dit jaar was voor één liter bier nog maar 2,81 liter water nodig: het laagste verbruik ooit. Een maand later kon dat record alweer de prullenbak in. April kwam uit op 2,75 liter. Achter die daling zit niet één gouden vondst, maar een lange reeks grotere en kleinere verbeteringen. Want wie serieus minder water wil gebruiken, moet volgens sustainability manager Ruud Pronk vooral heel precies kijken waar elke druppel blijft.

Dat Heineken zo sterk inzet op waterbesparing is niet zonder reden. Water vormt met zo’n 95 procent veruit het grootste bestanddeel van bier, maar de beschikbaarheid ervan staat wereldwijd steeds meer onder druk. Binnen de duurzaamheidsstrategie Brouwen aan een Betere Wereld is water daarom een belangrijk thema. Daarbij kijkt Heineken verder dan de brouwerij alleen: ook watergebruik in de agrarische keten en projecten die lokaal bijdragen aan water en biodiversiteit maken deel uit van de aanpak.

Dalende lijn

Pronk vertelt dat sinds 2008 het gemiddelde waterverbruik van de brouwerijen wereldwijd daalde van ongeveer vijf naar iets meer dan drie liter per liter bier. “Om dat in perspectief te zetten: vorig jaar gebruikten onze brouwerijen in Zoeterwoude en Den Bosch gezamenlijk 250 miljoen liter water minder dat het jaar daarvoor. Dat zijn serieuze hoeveelheden.” Die gestaag dalende lijn in het watergebruik moet zich de komende jaren nog verder doorzetten. Heineken zet voor 2030 in op 2,6 liter per liter bier en in waterschaarse gebieden zelfs 2,4 liter.

Ideeën uitwisselen

De besparing komt niet uit één grote ingreep, maar uit een continue stroom van verbeteringen. Collega’s wereldwijd wisselen ideeën en ervaringen uit en ook leveranciers denken mee. Dat leidt tot heel uiteenlopende maatregelen: slimmer schoonmaken, water hergebruiken, vacuümpompen koelen met lucht, blikken spoelen met geïoniseerde lucht in plaats van water en het pasteurisatieproces efficiënter aansturen. Minstens zo belangrijk is volgens Pronk dat het waterverbruik voortdurend wordt gevolgd. “We zitten er bovenop. Als er ergens iets misgaat, zien we dat snel en kunnen we meteen bijsturen.” Inmiddels leeft die aandacht voor water niet alleen op alle afdelingen van de brouwerij, maar ook verderop in de keten, bijvoorbeeld bij akkerbouwers. “Ik zie dat onze collega’s heel enthousiast zijn en zelf met ideeën komen.”

Groene Cirkels

Hergebruik van water is een belangrijk aandachtspunt voor de brouwer. Water dat nu nog als reststroom de brouwerij verlaat, zou in de toekomst vaker opgewaardeerd en opnieuw ingezet kunnen worden. Dat kan Heineken niet alleen. “Samenwerking is nodig, maar ook ruimte vanuit de overheid om nieuwe oplossingen uit te proberen.” Dat samenwerken doet Heineken al jaren binnen Groene Cirkels. Binnenkort komt daar de nieuwe Groene Cirkel Waardevol Water bij, samen met onder meer de provincie Zuid-Holland, Dunea, Hoogheemraadschap van Rijnland en Naturalis. Daarin werken de partijen aan vraagstukken rond waterbesparing, hergebruik en waterkwaliteit. “Water is echt een gemeenschappelijke uitdaging. Wat je alleen niet voor elkaar krijgt, lukt samen soms wél.”

Droge periodes

De droge zomer van 2026 had geen gevolgen voor de productie bij Heineken. Toch onderstreept die volgens Pronk wel het belang van blijvende aandacht voor water. Want als droge periodes vaker voorkomen en de druk op de zoetwatervoorraad toeneemt, wordt zorgvuldig omgaan met water steeds belangrijker. “Daarom moeten we niet alleen blijven besparen, maar ook samen werken aan een robuuster watersysteem. Die opgave wordt de komende jaren alleen maar urgenter.”

Water

Ruud Pronk

Sustainability manager