Bij stikstofuitstoot gaat het om twee verschillende verbindingen: stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH₃). De NOx-uitstoot van de industrie is in omvang veel groter dan de uitstoot van ammoniak. Voor NOx gelden al duidelijke Europese eisen, die zijn verwerkt in Nederlandse regelgeving en richting 2027 verder worden aangescherpt. Voor ammoniak ligt de grootste opgave bij de landbouw en verkeer, maar ook van de industrie wordt een verdere reductie gevraagd. “Omdat de reductie van NOx al via regelgeving is geborgd, vinden wij het verstandig dat het kabinet voornemens is om bij aanvullende maatregelen voor de industrie te focussen op ammoniak”, aldus Van de Worp.

Vooral grote kunstmestproducenten als Yara in Sluiskil en OCI op Chemelot hebben al veel gedaan om hun ammoniakuitstoot te verminderen. Ammoniak is een belangrijke grondstof voor kunstmest. Wat tijdens het productieproces als emissie verloren gaat, is dus letterlijk verlies van een kostbare grondstof. Van de Worp: “Door de grote omvang van hun productie staan deze bedrijven nog altijd hoog op de lijst van industriële ammoniakuitstoters, maar tegelijkertijd hebben ze fors geïnvesteerd in het terugdringen daarvan.” Zo investeert OCI onder meer in geavanceerde gaswassers en andere technieken om ammoniak af te vangen.

Ook Rockwool heeft de afgelopen jaren flinke stappen gezet. Procesoptimalisaties en aanpassingen hebben volgens het bedrijf al ongeveer 20 procent ammoniakreductie opgeleverd. Met onder meer nieuwe bindertechnologie en een natte gaswasser wil het de uitstoot nog met zo’n 75 procent verder terugbrengen. Ook bedrijven in de voedingsmiddelenindustrie hebben geïnvesteerd in procesaanpassingen en betere luchtbehandeling om emissies te beperken.

Tegen die achtergrond kan VEMW zich goed vinden in de maatregelen die het kabinet nu voorstelt. “Daarin wordt €125 miljoen vrijgemaakt voor bovenwettelijke stikstofreductie in de industrie”, vertelt Van de Worp. “Het kabinet richt zich daarbij op enkele tientallen bedrijven in zones rond kwetsbare Natura 2000-gebieden. Het geld is bedoeld voor maatregelen die daadwerkelijk bijdragen aan minder stikstofdepositie en bij voorkeur ook winst opleveren voor bijvoorbeeld klimaat en luchtkwaliteit.” Hij geeft aan dat het voor VEMW belangrijk is dat daarbij wordt gekeken naar de kosteneffectiviteit én naar wat bedrijven daadwerkelijk en realistisch kunnen doen. Hoe deze aanpak precies wordt uitgewerkt, moet blijken uit het ontwerpprogramma dat naar verwachting eind oktober verschijnt.